อาสาสมัครพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (อพม.) เป็นประชาชนที่มีจิตอาสา หรืออาสาสมัครที่มีอยู่ในพื้นที่อยู่แล้ว ซึ่งเป็นผู้ที่รู้และเข้าใจปัญหาสังคมในพื้นที่เป็นอย่างดี เพื่อช่วยเหลือกลุ่มเป้าหมายตามบทบาทภารกิจของกระทรวง พม. คือ เด็ก เยาวชน สตรี คนพิการ ผู้สูงอายุ และคนไร้ที่พึ่ง โดยทำหน้าที่ 1. ชี้เป้า เฝ้าระวัง โดยการสำรวจกลุ่มเป้าหมาย คัดกรองปัญหา และคัดกรองกลุ่มเป้าหมาย 2. ให้ความช่วยเหลือในเบื้องต้น เช่น อาหาร เครื่องนุ่งห่ม ที่อยู่อาศัย ยารักษาโรคหรือการให้คำปรึกษา 3. ส่งต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อให้การช่วยเหลือ และ อพม.ทำหน้าที่ด้วยจิตอาสา ด้วยหัวใจที่ต้องการช่วยเหลือคนที่ตกทุกข์ได้ยากโดยไม่หวังผลตอบแทนใดๆ